Abstrakt
W drugiej połowie XIX wieku w Europie kobiety zaczynają stopniowo kształcić się na studiach wyższych, w tym na wydziałach filozoficznych. Polki, chcąc zdobyć wykształcenie, emigrowały najczęściej do państw Europy Zachodniej. Celem artykułu jest przedstawienie w liczbach i charakterystyka środowiska polskich studentek filozofii w uniwersytetach Europy. Najpierw nastąpi próba zdefiniowania pojęć: "Polka" i "polskość". Następnie pokażę środowiska Polek studiujących filozofię na uniwersytetach w dzisiejszych Czechach, Szwajcarii i Austrii. Na koniec dokonam próby podsumowania stanu badań na temat polskich filozofek na emigracji, a także potencjalnych możliwości rozwoju tych badań.
Bibliografia
1. M. Bednarczuk, Akademicka „międzynarodówka” kobieca? Solidarność, rywalizacja i samotność w Szwajcarii (1870–1900), Wielogłos – Pismo Wydziału Polonistyki UJ, Numer 44, 2020, Doi: https://doi.org/10.4467/2084395XWI.20.010.12401
2. M. Białokur, Kierunek Szwajcaria, czyli kilka epizodów z dziejów polskiej emigracji u podnóża Alp na przełomie XIX i XX wieku, Edukacja. Kultura. Społeczeństwo, Rocznik I, 2020. Doi: https://doi.org/10.34616/EKS.2020.1.9.27
3. C. Fournier Kiss, Emancypacja a pisarstwo kobiet w Szwajcarii, Przemiany dyskursu emancypacyjnego kobiet, Seria I, Perspektywa środkowoeuropejska, Białystok 2019.
4. J. Havranek, K. Kucera, Disertace Pražskié University 1882-1953, Tom I, Uniwersytet Karola, Praga, 1965.
5. J. Hulewicz, Sprawa wyższego wykształcenia kobiet w Polsce w wieku XIX, Polska Akademia Umiejętności. Archiwum Komisji do Dziejów Oświaty i Szkolnictwa w Polsce, Kraków, 1939.
6. E. Hurnikowa, Ruch kobiecy w Austrii na przełomie XIX i XX wieku. Uwarunkowania społeczne i kulturowe, Temida 2, Przemiany dyskursu emancypacyjnego kobiet, Seria I, Perspektywa środkowoeuropejska, Białystok, 2019.
7. L. Kiejzik, Wykształcenie lekarstwem na samotność? Stefania Wolicka-Arnd – pierwsza Polka ze stopniem doktora filozofii. Studium na podstawie materiałów archiwalnych, Ethos, Tom 35, Numer 3, 2022. Doi: https://doi.org/10.12887/35-2022-3-139-11%20
8. L. Kiejzik, Zapomniana historia Stefanii Wolickiej-Arnd (1851–1937) – pierwszej Polki z doktoratem z filozofii, Studia z Historii Filozofii, Numer 14, 2023. Doi: https://doi.org/10.12775/szhf.2023.004
9. A. Siwik, Kobieta w historii Polski, Uniwersytet Jagiellonski - Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellonskiego, 2011.
10. Students of Prague Universities 1882–1945, Institute of History of CU and the Archive of CU, Link: https://is.cuni.cz/webapps/archiv/public/?lang=en [Dostęp: 09.04.2025].
11. J. Suchmiel, Galicyjskie Żydówki ze stopniem doktora w Uniwersytecie w Wiedniu do roku 1918, Prace Naukowe AJD. Pedagogika, Tom 14, s. 145-162.
12. J. Suchmiel, Polki w Uniwersytecie w Wiedniu ze stopniem doktora filozofii i medycyny 1897- 1939, Akademia im. Jana Długosza w Częstochowie, 2008.
13. S. Taboł, Polsko-czeskie kontakty filozoficzne od czasów najdawniejszych do lat siedemdziesiątych XX wieku, Kultura i wychowanie, Numer 21, 2022. Doi: https://doi.org/10.25312/2083-2923.21_09st
14. Universität Zürich, Universitätsarchiv, Matrikeledition der Universität Zürich 1833-1924, Link: https://www.matrikel.uzh.ch/active/static/index.htm [Dostęp: 09.04.2025].
15. D. Winczewski, Filozofia społeczna Róży Luksemburg, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń, 2021. Doi: https://doi.org/10.12775/978-83-231-5738-0
2. M. Białokur, Kierunek Szwajcaria, czyli kilka epizodów z dziejów polskiej emigracji u podnóża Alp na przełomie XIX i XX wieku, Edukacja. Kultura. Społeczeństwo, Rocznik I, 2020. Doi: https://doi.org/10.34616/EKS.2020.1.9.27
3. C. Fournier Kiss, Emancypacja a pisarstwo kobiet w Szwajcarii, Przemiany dyskursu emancypacyjnego kobiet, Seria I, Perspektywa środkowoeuropejska, Białystok 2019.
4. J. Havranek, K. Kucera, Disertace Pražskié University 1882-1953, Tom I, Uniwersytet Karola, Praga, 1965.
5. J. Hulewicz, Sprawa wyższego wykształcenia kobiet w Polsce w wieku XIX, Polska Akademia Umiejętności. Archiwum Komisji do Dziejów Oświaty i Szkolnictwa w Polsce, Kraków, 1939.
6. E. Hurnikowa, Ruch kobiecy w Austrii na przełomie XIX i XX wieku. Uwarunkowania społeczne i kulturowe, Temida 2, Przemiany dyskursu emancypacyjnego kobiet, Seria I, Perspektywa środkowoeuropejska, Białystok, 2019.
7. L. Kiejzik, Wykształcenie lekarstwem na samotność? Stefania Wolicka-Arnd – pierwsza Polka ze stopniem doktora filozofii. Studium na podstawie materiałów archiwalnych, Ethos, Tom 35, Numer 3, 2022. Doi: https://doi.org/10.12887/35-2022-3-139-11%20
8. L. Kiejzik, Zapomniana historia Stefanii Wolickiej-Arnd (1851–1937) – pierwszej Polki z doktoratem z filozofii, Studia z Historii Filozofii, Numer 14, 2023. Doi: https://doi.org/10.12775/szhf.2023.004
9. A. Siwik, Kobieta w historii Polski, Uniwersytet Jagiellonski - Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellonskiego, 2011.
10. Students of Prague Universities 1882–1945, Institute of History of CU and the Archive of CU, Link: https://is.cuni.cz/webapps/archiv/public/?lang=en [Dostęp: 09.04.2025].
11. J. Suchmiel, Galicyjskie Żydówki ze stopniem doktora w Uniwersytecie w Wiedniu do roku 1918, Prace Naukowe AJD. Pedagogika, Tom 14, s. 145-162.
12. J. Suchmiel, Polki w Uniwersytecie w Wiedniu ze stopniem doktora filozofii i medycyny 1897- 1939, Akademia im. Jana Długosza w Częstochowie, 2008.
13. S. Taboł, Polsko-czeskie kontakty filozoficzne od czasów najdawniejszych do lat siedemdziesiątych XX wieku, Kultura i wychowanie, Numer 21, 2022. Doi: https://doi.org/10.25312/2083-2923.21_09st
14. Universität Zürich, Universitätsarchiv, Matrikeledition der Universität Zürich 1833-1924, Link: https://www.matrikel.uzh.ch/active/static/index.htm [Dostęp: 09.04.2025].
15. D. Winczewski, Filozofia społeczna Róży Luksemburg, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń, 2021. Doi: https://doi.org/10.12775/978-83-231-5738-0