Abstrakt
W artykule przedstawiony jest rozwój kolekcji i wystaw muzealnych związanych z winiarstwem zielonogórskim. Pierwsze kolekcje muzealne dokumentujące historię winiarstwa w Zielonej Górze i regionie powstały jeszcze przed I wojną światową. Ich rozwój był związany z postępem technologicznym oraz stopniowym zmniejszaniem się skali upraw. Kolekcje te są systematycznie rozwijane, głownie przez Muzeum Ziemi Lubuskiej w Zielonej Górze. Historia wystaw o charakterze winiarskim sięga roku 1922 r., w którym założono zielonogórskie Heimatmuseum. Stała wystawa Działu Winiarskiego była w latach 60. i 70. XX w. wiodącą ekspozycją Muzeum Ziemi Lubuskiej w Zielonej Górze. Obecnie winiarska przeszłość regionu jest prezentowana w kilku placówkach muzealnych i paramuzealnych położonych w województwie lubuskim. Ich funkcjonowanie jest wspierane przez władze samorządowe. Odradzające się winiarstwo stanowi bowiem jedną z głównych atrakcji turystycznych województwa.
Bibliografia
Bujkiewicz, Z, Dzieje społeczno-gospodarcze Zielonej Góry w XIX i początkach XX wieku, [w:] Historia Zielonej Góry. t. II. Dzieje miasta w XIX i XX w., red. W. Strzyżewski, Zielona Góra 2012, s. 93-166.
Cincio, A., Dar z Oppenheim, „Winiarz Zielonogórski” 2006, nr 11, s. 11.
Cincio A., Wystawy historyczne realizowane przez zielonogórskie muzeum w latach 1960-1989, „Studia Zachodnie” 2013, t. 18, s. 183-198.
Ciosk A, 70 lat wystawiennictwa w zielonogórskim muzeum, „Muzealnictwo” 1994, t. 36, s. 65-76.
Ciosk, A., Heimatmuseum w Zielonej Górze, [w:] Muzea zielonogórskie, red. A. Toczewski, Zielona Góra 1996, s. 55-63.
Ciosk, A. Historia Muzeum w Zielonej Górze (1). Powstanie Heimatmuseum, „Museion” 2000, nr 6, s. 11.
Ciosk, A., Historia Muzeum w Zielonej Górze (3). Kształt ekspozycji u progu lat trzydziestych XX w., „Museion” 2001, nr 8, s. 20-21.
Ciosk A., Historia muzeum w Zielonej Górze (5). Rozbudowa wystawa Heimatmuseum (pierwsza połowa lat 40. XX w., „Museion” 2002, nr 12, s. 11-14.
Ciosk A., Sytuacja muzeum w zielonej Górze po II wojnie światowej (1945-1948), „Studia Zielonogórskie” 2002, t. 8, s. 55-66.
Ciosk A., Zielonogórskie Heimatmuseum jako wyraz niemieckiej kultury regionalnej, „Studia Zielonogórskie” 2000, t. 6, s. 51-60;
Claudé, B. Heimatmuseum [w:] Grüberger Lexikon [maszynopis]
Clauß E., Führer durch Grünberg in Schlesien und seine nähere Umgebung, Grünberg 1928.
Duma E., Otwarcie Muzeum Wina, „Museion” 2009, nr 24, s. 4-5
Dzieżyc L., Starej cyny blask, „Pionierzy” 2002, nr 3, s. 20-21;
Dzwonkowski, T., Zielona Góra w latach 914-1945, [w:] Historia Zielonej Góry. t. II. Dzieje miasta w XIX i XX w., red. W. Strzyżewski, Zielona Góra 2012, s. 203-386.
Gläser, E, Aus schlesischen Heimatmuseen, „Schlesische Monatshefte” 1932, nr 11, s. 375-383.
Gläser, E. Schlesische Heimatmuseen [w:] Deutsche Stadt – Deutsches Land, Berlin 1923, s. 30-35.
Kieszkowski, W., Zagadnienie muzeów na Ziemiach Odzyskanych, „Pamiętnik Muzealny” 1947, z. 8, s. 58-59.
Klose M., Das Grünberger Heimatmuseum, „Grünberger Hauskalender” 1924, s. 35-44.
Klose M., Das Grünberger Heimatmuseum (t. 1), „Grünberger Wochenblatt” 1970, nr 2, s. 1-3.
Klose M., Gänge durch das Grünberger Heimatmuseum, Grünberg 1930.
Klose M., Vereinigung für Heimatschutz und Heimatpflege in Stadt und Kreis Grünberg, „Grünberger Hauskalender” 1936, s. 104-105.
Kraśko Z., Czterdzieści lat Działu Winiarskiego (1), „Winiarz Zielonogórski” 2006, nr 12,s. 7-8
Kraśko Z, „Dom Winiarza” w Zielonogórskim Parku Etnograficznym, „Zwornik” 1981 nr 2, s. 41-49.
Kraśko Z., Historia domu Winiarza, „Pionierzy” 2000, nr 3, s. 19-20.
Kraśko Z., Obrazy zielonogórskiego winiarstwa, [katalog wystawy], Zielona Góra 1997.
Kres B., Działalność Muzeum w Zielonej Górze w latach 1945-1958 , „Zielonogórskie Zeszyty Muzealne”, 1974, t. 4, s. 219-225.
Kres, B. Dział winiarski w Muzeum Okręgowym w Zielonej Górze, „Muzealnictwo” 1963, t. 11, s. 57-60.
Kres B., Dział winiarski Muzeum Ziemi Lubuskiej, Zielona Góra 1966.
Kres, B., Winiarstwo antyczne w kolekcji Muzeum Okręgowego w Zielonej Górze, „Z Otchłani Wieków” 1962, nr 1, s. 83-86.
Kres B., Zielonogórski jedynak, „Nadodrze” 1964, nr 11, s. 5-7.
Kubczak J., Wazy antyczne w kolekcji gołuchowskiej, „Muzealnictwo” 1961, t. 10, s. 24-31.
Kuleba, M., Ampelografia Zielonej Góry, Zielona Góra 2005.
Kuleba M, Topografia winiarska Zielonej Góry, Zielona Góra 2010.
Marchelek, K., Sprawozdanie z działalności Muzeum Ziemi Lubuskiej za lata 1960-1966, „Zielonogórskie Zeszyty Muzealne”, 1969, t. 1,.s. 199.
Muzeum dobrego trunku, „Metro” 2006, nr 846 , s. 7.
Muzeum Wina w Zielonej Górze [folder], Zielona Góra bd. [2018].
Muzea w województwie zielonogórskim. Sprawozdanie z działalności w latach 1976-1978, Zielona Góra 1978.
O tworzeniu ekspozycji winiarskiej w Zielonej Górze z dr Bogdanem Kresem rozmawia Zdzisława Kraśko, „Museion” 2000, nr 5, s. 6-7.
Opaska J., Albert Severin (1951-1934), [w:] Zapisali się w dziejach Środkowego Nadodrza, red. P. Bartkowiak, J. Kuczer, D. Kotlarek, Zielona Góra 2009, s. 81-94.
Pasikowski T., W zielonogórskim muzeum straszą Habsburgowie, „Głos Wielkopolski”, z 16.05.1948.
Talarowska L., O program rozwoju muzeów okręgu lubuskiego, „Muzealnictwo” 1961. t. 10, s. 125-129.
Toczewski A., Zielonogórskie Muzeum Wina, „Museion” 2006, nr 18, s. 2-3
Verwalungsbericht der Stadt Grünberg in Schlesien 1911-1922, Grünberg 1923.
Cincio, A., Dar z Oppenheim, „Winiarz Zielonogórski” 2006, nr 11, s. 11.
Cincio A., Wystawy historyczne realizowane przez zielonogórskie muzeum w latach 1960-1989, „Studia Zachodnie” 2013, t. 18, s. 183-198.
Ciosk A, 70 lat wystawiennictwa w zielonogórskim muzeum, „Muzealnictwo” 1994, t. 36, s. 65-76.
Ciosk, A., Heimatmuseum w Zielonej Górze, [w:] Muzea zielonogórskie, red. A. Toczewski, Zielona Góra 1996, s. 55-63.
Ciosk, A. Historia Muzeum w Zielonej Górze (1). Powstanie Heimatmuseum, „Museion” 2000, nr 6, s. 11.
Ciosk, A., Historia Muzeum w Zielonej Górze (3). Kształt ekspozycji u progu lat trzydziestych XX w., „Museion” 2001, nr 8, s. 20-21.
Ciosk A., Historia muzeum w Zielonej Górze (5). Rozbudowa wystawa Heimatmuseum (pierwsza połowa lat 40. XX w., „Museion” 2002, nr 12, s. 11-14.
Ciosk A., Sytuacja muzeum w zielonej Górze po II wojnie światowej (1945-1948), „Studia Zielonogórskie” 2002, t. 8, s. 55-66.
Ciosk A., Zielonogórskie Heimatmuseum jako wyraz niemieckiej kultury regionalnej, „Studia Zielonogórskie” 2000, t. 6, s. 51-60;
Claudé, B. Heimatmuseum [w:] Grüberger Lexikon [maszynopis]
Clauß E., Führer durch Grünberg in Schlesien und seine nähere Umgebung, Grünberg 1928.
Duma E., Otwarcie Muzeum Wina, „Museion” 2009, nr 24, s. 4-5
Dzieżyc L., Starej cyny blask, „Pionierzy” 2002, nr 3, s. 20-21;
Dzwonkowski, T., Zielona Góra w latach 914-1945, [w:] Historia Zielonej Góry. t. II. Dzieje miasta w XIX i XX w., red. W. Strzyżewski, Zielona Góra 2012, s. 203-386.
Gläser, E, Aus schlesischen Heimatmuseen, „Schlesische Monatshefte” 1932, nr 11, s. 375-383.
Gläser, E. Schlesische Heimatmuseen [w:] Deutsche Stadt – Deutsches Land, Berlin 1923, s. 30-35.
Kieszkowski, W., Zagadnienie muzeów na Ziemiach Odzyskanych, „Pamiętnik Muzealny” 1947, z. 8, s. 58-59.
Klose M., Das Grünberger Heimatmuseum, „Grünberger Hauskalender” 1924, s. 35-44.
Klose M., Das Grünberger Heimatmuseum (t. 1), „Grünberger Wochenblatt” 1970, nr 2, s. 1-3.
Klose M., Gänge durch das Grünberger Heimatmuseum, Grünberg 1930.
Klose M., Vereinigung für Heimatschutz und Heimatpflege in Stadt und Kreis Grünberg, „Grünberger Hauskalender” 1936, s. 104-105.
Kraśko Z., Czterdzieści lat Działu Winiarskiego (1), „Winiarz Zielonogórski” 2006, nr 12,s. 7-8
Kraśko Z, „Dom Winiarza” w Zielonogórskim Parku Etnograficznym, „Zwornik” 1981 nr 2, s. 41-49.
Kraśko Z., Historia domu Winiarza, „Pionierzy” 2000, nr 3, s. 19-20.
Kraśko Z., Obrazy zielonogórskiego winiarstwa, [katalog wystawy], Zielona Góra 1997.
Kres B., Działalność Muzeum w Zielonej Górze w latach 1945-1958 , „Zielonogórskie Zeszyty Muzealne”, 1974, t. 4, s. 219-225.
Kres, B. Dział winiarski w Muzeum Okręgowym w Zielonej Górze, „Muzealnictwo” 1963, t. 11, s. 57-60.
Kres B., Dział winiarski Muzeum Ziemi Lubuskiej, Zielona Góra 1966.
Kres, B., Winiarstwo antyczne w kolekcji Muzeum Okręgowego w Zielonej Górze, „Z Otchłani Wieków” 1962, nr 1, s. 83-86.
Kres B., Zielonogórski jedynak, „Nadodrze” 1964, nr 11, s. 5-7.
Kubczak J., Wazy antyczne w kolekcji gołuchowskiej, „Muzealnictwo” 1961, t. 10, s. 24-31.
Kuleba, M., Ampelografia Zielonej Góry, Zielona Góra 2005.
Kuleba M, Topografia winiarska Zielonej Góry, Zielona Góra 2010.
Marchelek, K., Sprawozdanie z działalności Muzeum Ziemi Lubuskiej za lata 1960-1966, „Zielonogórskie Zeszyty Muzealne”, 1969, t. 1,.s. 199.
Muzeum dobrego trunku, „Metro” 2006, nr 846 , s. 7.
Muzeum Wina w Zielonej Górze [folder], Zielona Góra bd. [2018].
Muzea w województwie zielonogórskim. Sprawozdanie z działalności w latach 1976-1978, Zielona Góra 1978.
O tworzeniu ekspozycji winiarskiej w Zielonej Górze z dr Bogdanem Kresem rozmawia Zdzisława Kraśko, „Museion” 2000, nr 5, s. 6-7.
Opaska J., Albert Severin (1951-1934), [w:] Zapisali się w dziejach Środkowego Nadodrza, red. P. Bartkowiak, J. Kuczer, D. Kotlarek, Zielona Góra 2009, s. 81-94.
Pasikowski T., W zielonogórskim muzeum straszą Habsburgowie, „Głos Wielkopolski”, z 16.05.1948.
Talarowska L., O program rozwoju muzeów okręgu lubuskiego, „Muzealnictwo” 1961. t. 10, s. 125-129.
Toczewski A., Zielonogórskie Muzeum Wina, „Museion” 2006, nr 18, s. 2-3
Verwalungsbericht der Stadt Grünberg in Schlesien 1911-1922, Grünberg 1923.