Słowa kluczowe
Kujawy
szlachta zagrodowa
majątek szlachecki
szlachta zagrodowa
majątek szlachecki
Jak cytować
Karczewska, Joanna. 2021. „Property Distribution of Farmstead and Petty Nobility (szlachta) in Kuyavia at the Turn of the 15th and 16th Centuries”. In Gremium. Studia Nad Historią, Kulturą I Polityką, nr 15 (grudzień), 167-80. https://doi.org/10.34768/ig.vi15.364.
Abstrakt
Artykuł jest naukowym rekonesansem dotyczącym kwestii rozmieszczenia własności szlachty bez kmiecej i cząstkowej na terenie Kujaw w czasach późnego średniowiecza i okresie wczesnonowożytnym. Największe jej zagęszczenie znajdowało się w powiecie przedeckim (Przedecz) w województwie brzesko-kujawskim. Nasycenie własnością zagrodową na Kujawach było silne już w połowie XV w., jednak w kolejnym stuleciu zaczęła się ona kurczyć w związku z podejmowaną przez zamożną szlachtę koncentracją własności szlacheckiej.
Bibliografia
BIBLIOGRAPHY
ARCHIVAL SOURCES
Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie
- księga ziemska kruszwicka
- księga ziemska brzesko-kujawska 2
- księga ziemska przedecka 2
Archiwum Państwowe w Bydgoszczy
Strzelno Kl. A 40.
Archiwum Państwowe w Poznaniu
- księga ziemska gnieźnieńska 7
Archiwum Diecezjalne we Włocławku
- księga konsystorska 1, 2
SOURCES
Kodeks dyplomatyczny Polski, t. 2, ed. A. Muczkowski, L. Rzyszczewski, Warszawa 1848.
Księgi sądowe brzesko – kujawskie, wyd. J. K. Kochanowski, Warszawa 1905.
Lustracja poradlnego i rejestr łanów województw brzesko-kujawskiego i inowrocławskiego z roku 1489, wyd. J. Senkowski, Teki Archiwalne, vol. 7, Warszawa 1961.
Nieznane zapiski heraldyczne, part 2, ed. S. Kozierowski, Rocznik Towarzystwa Heraldycznego we Lwowie, vol. 6, 1923.
A. Pawiński, Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym, Wielkopolska, vol. 1-2, Warszawa 1883.
STUDIES
A. Bogucki, Grody a osadnictwo drobnorycerskie w ziemi dobrzyńskiej, Przegląd Historyczny, vol. 63, 1972, issue 2.
K. Boroda, Wielkość areału gospodarstw szlachty zagrodowej w województwie płockim w XVI wieku, in: Rodzina i gospodarstwo domowe na ziemiach polskich w XV –XX wieku, red. C. Kuklo, Warszawa 2008.
Drobna szlachta podlaska, ed. S. K. Kuczyński, Białystok 1991.
W. Dworzaczek, Z wielkopolskich zagadnień demograficznych, in: Studia nad dziejami społeczeństwa, polityki i kultury dawnej Polski w wiekach XVI-XVIII, ed. by Z. Chodyła, Z. Sprys, Warszawa 2010.
Z. Guldon, Rozmieszczenie własności ziemskiej na Kujawach w II połowie XVI w., Toruń 1964.
T. Jaszczołt, Własność możnowładcza, średnio – i drobnoszlachecka na obszarze tzw. „podlaskiej” części powiatu węgrowskiego do połowy XVI w., Rocznik Liwski, vol. 5, 2010/2011.
J. Karczewska, Rozmieszczenie wsi zagrodowych i drobnoszlacheckich w powiecie gnieźnieńskim na przełomie XV i XVI w., Klio, t. 29, 2014.
J. Karczewska, Ród Pomianów na Kujawach w średniowieczu, Poznań – Wrocław 2003.
J. Karczewska, Struktura własnościowa osadnictwa regionu nadgoplańskiego do końca XV wieku, Slavia Antiqua, vol. 53, 2012.
J. Karczewska, Własność szlachecka na pograniczu wielkopolsko-kujawskim w pierwszej połowie XV wieku, Kraków 2010.
Kultura Polski średniowiecznej XIV i XV wieku, pod red. B. Geremka, Warszawa 1997.
K. Mikulski, Drobna szlachta kaszubska w XVI-XIX wieku, Kaszuby, Seria Pomorze Gdańskie, No. 18, Wrocław 1988.
L. Polaszewski, Szlachta zagrodowa w województwie kaliskim w XVI i XVII wieku, Rocznik Kaliski, vol. 8, 1975.
K. Potkański, Zagrodowa szlachta i włodycze rycerstwo w województwie krakowskim w XV i XVI w., Rozprawy Akademii Umiejętności, Wydział Historyczno-Filozoficzny, vol. 23, Kraków 1888.
W. Pulnarowicz, Rycerstwo polskie Podkarpacia (dawne dzieje i obecne obowiązki szlachty zagrodowej na Podkarpaciu), Przemyśl 1937.
W. Smoleński, Drobna szlachta w Królestwie Polskim: studium etnograficzno-społeczne, Warszawa 1885.
A.Sochacka, Drobna szlachta w województwie lubelskim w średniowieczu, Rocznik Lubelski, vol. 25/26, 1983/1984.
S. Szybkowski, Ród Cielepałów, Gdańsk 1999.
A.Tarnawski, Szlachta zagrodowa w Polsce południowo- wschodniej; materiały do bibliografii, Lwów 1938.
A. Żaboklicka, Zmiany w strukturze drobnej własności szlacheckiej w XV –XVI w. na przykładzie ziemi liwskiej, Przegląd Historyczny, vol. 49, 1958, issue 2.
ARCHIVAL SOURCES
Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie
- księga ziemska kruszwicka
- księga ziemska brzesko-kujawska 2
- księga ziemska przedecka 2
Archiwum Państwowe w Bydgoszczy
Strzelno Kl. A 40.
Archiwum Państwowe w Poznaniu
- księga ziemska gnieźnieńska 7
Archiwum Diecezjalne we Włocławku
- księga konsystorska 1, 2
SOURCES
Kodeks dyplomatyczny Polski, t. 2, ed. A. Muczkowski, L. Rzyszczewski, Warszawa 1848.
Księgi sądowe brzesko – kujawskie, wyd. J. K. Kochanowski, Warszawa 1905.
Lustracja poradlnego i rejestr łanów województw brzesko-kujawskiego i inowrocławskiego z roku 1489, wyd. J. Senkowski, Teki Archiwalne, vol. 7, Warszawa 1961.
Nieznane zapiski heraldyczne, part 2, ed. S. Kozierowski, Rocznik Towarzystwa Heraldycznego we Lwowie, vol. 6, 1923.
A. Pawiński, Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym, Wielkopolska, vol. 1-2, Warszawa 1883.
STUDIES
A. Bogucki, Grody a osadnictwo drobnorycerskie w ziemi dobrzyńskiej, Przegląd Historyczny, vol. 63, 1972, issue 2.
K. Boroda, Wielkość areału gospodarstw szlachty zagrodowej w województwie płockim w XVI wieku, in: Rodzina i gospodarstwo domowe na ziemiach polskich w XV –XX wieku, red. C. Kuklo, Warszawa 2008.
Drobna szlachta podlaska, ed. S. K. Kuczyński, Białystok 1991.
W. Dworzaczek, Z wielkopolskich zagadnień demograficznych, in: Studia nad dziejami społeczeństwa, polityki i kultury dawnej Polski w wiekach XVI-XVIII, ed. by Z. Chodyła, Z. Sprys, Warszawa 2010.
Z. Guldon, Rozmieszczenie własności ziemskiej na Kujawach w II połowie XVI w., Toruń 1964.
T. Jaszczołt, Własność możnowładcza, średnio – i drobnoszlachecka na obszarze tzw. „podlaskiej” części powiatu węgrowskiego do połowy XVI w., Rocznik Liwski, vol. 5, 2010/2011.
J. Karczewska, Rozmieszczenie wsi zagrodowych i drobnoszlacheckich w powiecie gnieźnieńskim na przełomie XV i XVI w., Klio, t. 29, 2014.
J. Karczewska, Ród Pomianów na Kujawach w średniowieczu, Poznań – Wrocław 2003.
J. Karczewska, Struktura własnościowa osadnictwa regionu nadgoplańskiego do końca XV wieku, Slavia Antiqua, vol. 53, 2012.
J. Karczewska, Własność szlachecka na pograniczu wielkopolsko-kujawskim w pierwszej połowie XV wieku, Kraków 2010.
Kultura Polski średniowiecznej XIV i XV wieku, pod red. B. Geremka, Warszawa 1997.
K. Mikulski, Drobna szlachta kaszubska w XVI-XIX wieku, Kaszuby, Seria Pomorze Gdańskie, No. 18, Wrocław 1988.
L. Polaszewski, Szlachta zagrodowa w województwie kaliskim w XVI i XVII wieku, Rocznik Kaliski, vol. 8, 1975.
K. Potkański, Zagrodowa szlachta i włodycze rycerstwo w województwie krakowskim w XV i XVI w., Rozprawy Akademii Umiejętności, Wydział Historyczno-Filozoficzny, vol. 23, Kraków 1888.
W. Pulnarowicz, Rycerstwo polskie Podkarpacia (dawne dzieje i obecne obowiązki szlachty zagrodowej na Podkarpaciu), Przemyśl 1937.
W. Smoleński, Drobna szlachta w Królestwie Polskim: studium etnograficzno-społeczne, Warszawa 1885.
A.Sochacka, Drobna szlachta w województwie lubelskim w średniowieczu, Rocznik Lubelski, vol. 25/26, 1983/1984.
S. Szybkowski, Ród Cielepałów, Gdańsk 1999.
A.Tarnawski, Szlachta zagrodowa w Polsce południowo- wschodniej; materiały do bibliografii, Lwów 1938.
A. Żaboklicka, Zmiany w strukturze drobnej własności szlacheckiej w XV –XVI w. na przykładzie ziemi liwskiej, Przegląd Historyczny, vol. 49, 1958, issue 2.